Pamięć - historyczne wystawy

 

Zbiór nr 1.: Wystawa, GOK, ok. 1990 r.

Śladami wojennej pamięci: Córka radzieckiej wywiadowczyni na wystawie w Brennej

    

  

Podpis pod zdjęciami: Archiwalne fotografie z przełomu lat 80. i 90. XX wieku wykonane w budynku Gminnego Ośrodka Kultury w Brennej podczas wystawy historycznej poświęconej lokalnemu ruchowi oporu. Wśród zwiedzających i prelegentów widoczna jest córka Aleksandry Anisimowej – spadochroniarki i radiotelegrafistki działającej na terenie Beskidu Śląskiego na przełomie lat 1944–1945. 

Na tablicach ekspozycyjnych widnieją:

• nagłówki „Wywiadowcy radzieccy” z portretami Anisimowej oraz m.in.: mjr Mikołaj Siemionowicz KUZNIECOW (na drugim zdjęciu po prawej na górze), 
• mapa działań partyzanckich zatytułowana „Brenna – Ruch Oporu”.

Kontekst historyczny i lokalny

• Grupa desantowo-wywiadowcza: W drugiej połowie 1944 roku na teren Beskidu Śląskiego (w tym w okolice Brennej i pasma Baraniej Góry) zrzucano radzieckie oraz polsko-radzieckie grupy zwiadowcze. Ich celem było rozpoznanie sił niemieckich, pozycji obronnych (m.in. linii umocnień) oraz koordynacja działań z miejscowymi partyzantami i ludnością cywilną.

• Rola Aleksandry Anisimowej: Jako wykwalifikowana radiotelegrafistka Odpowiedzialna była za utrzymywanie stałej łączności radiowej ze sztabem. Działanie w gęsto zalesionym, trudnym terenie górskim wymagało stałej pomocy ze strony mieszkańców Brennej, którzy zapewniali spadochroniarzom schronienie, żywność oraz informacje o ruchach wojsk niemieckich.

• Upamiętnienie w PRL i przełomie ustrojowym: Prezentowana na zdjęciach wystawa w GOK-u wpisuje się w nurt powojennej narracji historycznej, podkreślającej wspólny opór i współpracę partyzantów z wywiadem radzieckim. Obecność córki Anisimowej nadawała wydarzeniu osobisty charakter, łącząc oficjalną pamięć o wojnie z żywą relacją rodzinną.

• Analiza wizualna ekspozycji:

  • Tablica „Wywiadowcy Radzieccy”: Zawiera archiwalne portrety uczestników akcji desantowych, w tym wizerunek Aleksandry Anisimowej.

  • Eksponaty i oprawa: Na planszach ukazano szlaki bojowe oraz punkty oporu, a ekspozycję uzupełniały pamiątki militarne (m.in. broń palna) oraz księga pamiątkowa wyłożona dla gości.

Fot. nr 1.: Uroczystość przy pomniku ofiar pacyfikacji wsi (przy okazji wystawy w GOK?), ok. 1990 r.

Fot. nr 2.: Spotkanie z A. Anissimową w GOK w Brennej, ok. 1980 r., 

Na zdjęciu m.in. członkowie drużyny harcerskiej w Brennej, z drużynową Katarzyną Macurą z domu Heller (?)